‘वंदे मातरम्’ या राष्ट्रीय गीताच्या सन्मानाबाबत केंद्र सरकारने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. ‘वंदे मातरम्’च्या गायनात जाणीवपूर्वक अडथळा आणणे किंवा ते थांबवण्याचा प्रयत्न करणे आता गुन्हा ठरणार आहे. राष्ट्रीय गौरव अपमान प्रतिबंध (सुधारणा) विधेयकाला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी मंजुरी दिल्याची माहिती समोर आली आहे.
राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर या विधेयकाचे कायद्यात रूपांतर झाले असून, राष्ट्रीय गीताच्या सन्मानासाठी कायदेशीर संरक्षण अधिक मजबूत करण्यात आले आहे. सार्वजनिक ठिकाणी किंवा अधिकृत कार्यक्रमांमध्ये ‘वंदे मातरम्’चे गायन सुरू असताना जाणीवपूर्वक व्यत्यय आणणाऱ्या व्यक्तींवर आता कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.
‘वंदे मातरम्’ला भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात विशेष महत्त्व आहे. स्वातंत्र्य आंदोलनाच्या काळात या गीताने देशवासीयांमध्ये राष्ट्रभक्तीची भावना जागृत करण्याचे काम केले. त्यामुळे राष्ट्रीय गीताचा अवमान रोखण्यासाठी कठोर कायदेशीर तरतुदी करण्याचा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.
या नव्या कायद्यानुसार जाणीवपूर्वक गायनात अडथळा निर्माण करणे, कार्यक्रम विस्कळीत करणे किंवा गीत थांबवण्याचा प्रयत्न करणे यासंदर्भात कारवाईची तरतूद करण्यात आली आहे. त्यामुळे सार्वजनिक कार्यक्रम आणि शैक्षणिक संस्थांमध्ये राष्ट्रीय गीताच्या सन्मानाबाबत अधिक काळजी घेतली जाण्याची शक्यता आहे.
राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर या कायद्याच्या अंमलबजावणीचा मार्ग मोकळा झाला आहे. राष्ट्रीय प्रतीकांचा आणि राष्ट्रगीताचा सन्मान राखण्यासाठी सरकारने घेतलेल्या या निर्णयाची देशभरात चर्चा सुरू झाली आहे.
