पक्षीप्रेमी आणि निसर्ग अभ्यासकांसाठी एक विशेष आणि दुर्मिळ घटना समोर आली आहे. सातारा जिल्ह्याच्या पूर्व भागातील राजेवाडी धरणावर पाच प्रौढ ग्रेटर फ्लेमिंगोचे दर्शन झाले आहे. विशेष म्हणजे, या भागात साधारणपणे हिवाळ्यात दिसणाऱ्या या स्थलांतरित पक्ष्यांनी यंदा पावसाळ्यातच हजेरी लावल्याने पक्षी अभ्यासकांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
पक्षी अभ्यासक डॉ. प्रवीण चव्हाण यांनी राजेवाडी धरण परिसरात दिसलेल्या पाच ग्रेटर फ्लेमिंगोंची नोंद ‘ई-बर्ड’ या जागतिक पक्षी नोंद प्रणालीवर केली आहे. ऑगस्ट महिन्यात झालेली ही नोंद दुर्मिळ मानली जात असून, पक्ष्यांच्या नेहमीच्या स्थलांतर पद्धतीत बदल होत असल्याचे संकेत यातून मिळत असल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे.
ग्रेटर फ्लेमिंगो हे त्यांच्या उंच बांधा, लांब पाय आणि आकर्षक गुलाबी-पांढऱ्या रंगामुळे ओळखले जातात. भारतातील अनेक पाणथळ भागांमध्ये हे पक्षी प्रामुख्याने हिवाळ्यात आढळतात. मात्र, राजेवाडी धरणावर पावसाळ्यात त्यांचे दर्शन झाल्याने जलस्थितीतील बदल, अन्नाची उपलब्धता आणि हवामानातील बदल यांचा त्यांच्या स्थलांतरावर परिणाम होत आहे का, याबाबत अभ्यासकांकडून उत्सुकता व्यक्त केली जात आहे.
धरणे आणि पाणथळ परिसर हे स्थलांतरित पक्ष्यांसाठी महत्त्वाचे अधिवास आहेत. पाण्याची पातळी, खाद्याची उपलब्धता आणि परिसरातील नैसर्गिक परिस्थितीनुसार पक्ष्यांच्या हालचाली बदलू शकतात. त्यामुळे राजेवाडी धरणावरील ही नोंद केवळ पक्षीप्रेमींसाठी आकर्षण नसून स्थानिक जैवविविधतेच्या दृष्टीनेही महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.
दरम्यान, या दुर्मिळ पक्ष्यांचे दर्शन घेण्यासाठी पक्षीप्रेमींमध्ये उत्सुकता वाढली आहे. मात्र, पक्ष्यांना त्रास होणार नाही याची काळजी घेणे, सुरक्षित अंतर राखणे आणि त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाचे संरक्षण करणे आवश्यक आहे.
